Bị trĩ khi mang thai hay sau sinh là tình trạng phổ biến khiến nhiều mẹ bầu lo lắng. Vậy trĩ sau sinh có tự khỏi không, chữa trĩ khi mang thai thế nào để an toàn? Bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị trĩ hiệu quả tại nhà mà không ảnh hưởng đến mẹ và bé.
|
1. Phân biệt nguy cơ trĩ ở phụ nữ mang thai và sau sinh. |
1. Phân biệt nguy cơ trĩ ở phụ nữ mang thai và sau sinh.
Bệnh trĩ ở phụ nữ mang thai và sau sinh có một số điểm khác biệt chính về nguyên nhân và nguy cơ.
a. Nguyên nhân
|
Mang thai |
Sau sinh |
|
|
b. Nguy cơ
|
Mang thai |
Sau sinh |
|
|
2. Phương pháp an toàn cho từng giai đoạn
2.1. Phương pháp điều trị không dùng thuốc khi mang thai
Đa số các triệu chứng bệnh trĩ ở phụ nữ mang thai sẽ tự khỏi ngay sau khi sinh. Đối với tình trạng trĩ nhẹ, các phương pháp điều trị cho phụ nữ mang thai tập trung chủ yếu vào việc tăng hàm lượng chất xơ trong chế độ ăn uống, dùng thuốc làm mềm phân, tăng lượng chất lỏng, tập luyện thói quen đi vệ sinh.
Đối với tình trạng trĩ cấp độ 2, 3, bác sĩ sẽ áp dụng các phương pháp an toàn cho phụ nữ mang thai như:
- Mềm phân không hấp thu: Các loại chất xơ (psyllium husk – Mã đề, Flaxseed – Bột lanh), Macrogol có trọng lượng phân tử lớn (chất làm mềm phân, nhuận tràng) không bị hấp thu và không bị chuyển hóa tại ống tiêu hóa. Do không được hấp thu và không chuyển hóa tại ống tiêu hóa nên đây là thuốc không ảnh hưởng đến thai nhi.
- Dụng cụ làm lạnh Cryotherapy (HemoHelp): Điều trị trĩ với Hemohelp là dựa trên phương pháp điều trị trĩ nhiệt lạnh bằng cách tác động trực tiếp lên vùng trĩ để làm co rút mạch, từ đó giúp làm giảm các triệu chứng của trĩ.
- Ngồi đệm khoét lỗ: Loại đệm với thiết kế dạng tròn, thường được làm từ cao su non, có lỗ rỗng ở giữa, giúp cách ly phần hậu môn với mặt ghế ngồi.
- Các bài tập hậu môn, trực tràng giúp thúc đẩy nhu động ruột để đi tiêu dễ hơn, đồng thời giúp cải thiện các triệu chứng đau và sa của bệnh trĩ.
2.2. Điều trị bệnh trĩ sau sinh bằng thuốc
Nếu các cách điều trị bệnh trĩ sau khi sinh tại nhà không mang lại hiệu quả, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thêm một số loại thuốc sau:
- Thuốc mỡ thoa trực tràng Linaflon thúc đẩy lành vết thương nhanh, giảm ngứa, tái tạo da khu vực hậu môn trực tràng
- Thuốc giảm đau: Có thể sử dụng paracetamol hoặc ibuprofen để giảm đau và viêm.
- Thuốc đặt hậu môn: Dạng thuốc đặt chứa hydrocortisone hoặc nha đam giúp giảm triệu chứng của trĩ nội.
- Thuốc vi hạt hoá MPFF 1000mg: Thuốc có tác dụng làm giảm sức căng và tình trạng ứ trệ của tĩnh mạch, bảo vệ, làm tăng sức bền của các mạch máu nhỏ.
2.3. Điều trị phẫu thuật bệnh trĩ sau sinh
Nếu tổn thương nghiêm trọng, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện các phương pháp điều trị bệnh trĩ sau sinh bằng ngoại khoa như:
- Thắt vòng cao su: Bác sĩ đặt một vòng cao su nhỏ vào quanh búi trĩ để cắt đứt nguồn cung cấp máu, từ đó làm cho búi trĩ teo và rụng.
- Tiêm xơ (Sclerotherapy): Tiêm dung dịch vào búi trĩ để làm teo mô trĩ.
- Quang đông hồng ngoại: Sử dụng tia hồng ngoại để làm co mô trĩ.
- Phẫu thuật cắt trĩ: Phương pháp này chỉ áp dụng cho trường hợp trĩ có kích thước quá lớn hoặc biến chứng nặng.
3. Phương pháp phòng ngừa trĩ
Để phòng ngừa bệnh trĩ và cải thiện lối sống, bạn nên tăng cường chất xơ, uống đủ nước, tập thể dục thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý, và tránh ngồi lâu. Ngoài ra, cần đi vệ sinh đúng cách, giữ vệ sinh vùng hậu môn sạch sẽ, và hạn chế các thực phẩm có thể gây táo bón hoặc kích ứng.
Chế độ ăn uống:
- Tăng cường chất xơ: Bổ sung nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, và các loại đậu để làm mềm phân, giúp dễ đi đại tiện và giảm áp lực lên tĩnh mạch hậu môn.
- Uống đủ nước: Uống ít nhất 2 lít nước mỗi ngày để làm mềm phân, ngăn ngừa táo bón và giảm nguy cơ hình thành trĩ.
Vận động:
- Tập thể dục đều đặn: Tập thể dục giúp cải thiện tuần hoàn máu, tăng cường nhu động ruột, và giảm nguy cơ táo bón.
- Tránh ngồi hoặc đứng quá lâu: Nếu công việc yêu cầu ngồi lâu, hãy đứng dậy đi lại, vận động nhẹ nhàng mỗi 30-60 phút.
Thói quen đi vệ sinh:
- Không nhịn đại tiện: Đi đại tiện ngay khi có nhu cầu để tránh phân bị khô cứng và khó đẩy ra.
- Không ngồi quá lâu trên bồn cầu: Ngồi quá lâu có thể làm tăng áp lực lên tĩnh mạch hậu môn.
- Không rặn mạnh khi đi đại tiện: Rặn mạnh có thể làm tổn thương các búi trĩ.
Vệ sinh cá nhân:
- Giữ vùng hậu môn sạch sẽ, khô ráo: Vệ sinh hậu môn bằng nước ấm sau mỗi lần đi vệ sinh, tránh sử dụng giấy vệ sinh thô ráp hoặc chứa hóa chất.
- Tránh mặc quần áo quá chật: Quần áo chật có thể gây cọ xát, kích ứng vùng hậu môn.
Kiểm soát cân nặng:
- Duy trì cân nặng hợp lý: Giảm cân nếu thừa cân, béo phì để giảm áp lực lên vùng hậu môn.
Lưu ý:
- Thay đổi lối sống cần được thực hiện đều đặn và kiên trì để đạt hiệu quả tốt nhất.
- Nếu các triệu chứng bệnh trĩ trở nên nghiêm trọng, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời.
KẾT LUẬN
Đối tượng phụ nữ mang thai hoặc sau sinh có nguy cơ mắc trĩ cao hơn do các thay đổi trong nội tiết và các quá trình tác động cơ học gây áp lực lên vùng hậu môn và sàn chậu. Các triệu chứng trĩ có thể gây ra những khó chịu nhất định cho người bệnh trong thời gian này.
Việc phòng ngừa bằng các phương pháp không sử dụng thuốc cần được lưu tâm thực hiện từ sớm để tránh tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng. Do phác đồ điều trị cho nhóm đối tượng bệnh nhân mang thai và sau sinh có nhiều hạn chế trong lựa chọn các thuốc.
Với các trường hợp chỉ định dùng thuốc sau sinh để điều trị trĩ, cần lưu ý lựa chọn các thuốc có bằng chứng mạnh mẽ về tác dụng và yếu tố an toàn cần được ưu tiên. MPFF là một lựa chọn đáng cân nhắc do có những nghiên cứu chứng minh hiệu quả điều trị trĩ với độ an toàn cao.
Thông tin trên trang web này chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa từ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm nào.
Để tìm hiểu thêm thông tin về thuốc tĩnh mạch đến từ Pháp. Hãy truy cập ngay vào đường link tại đây để có thêm những thông tin thật hữu ích nhé!
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Sitaraman L, Lewicky-Gaupp C, Rao SS. Postpartum Anorectal and Pelvic Floor Disorders: Evaluation, Treatment, and Prevention. Curr Gastroenterol Rep. 2025 Jul 3;27(1):48. doi: 10.1007/s11894-025-01000-7. PMID: 40608234; PMCID: PMC12226706.
[2] Bužinskienė D, Sabonytė-Balšaitienė Ž, Poškus T. Perianal Diseases in Pregnancy and After Childbirth: Frequency, Risk Factors, Impact on Women’s Quality of Life and Treatment Methods. Front Surg. 2022 Feb 18;9:788823. doi: 10.3389/fsurg.2022.788823. PMID: 35252326; PMCID: PMC8894587.
[3] Rivadeneira DE, Steele SR, Ternent C, Chalasani S, Buie WD, Rafferty JL, et al. Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids. Dis Colon Rectum. 2024;67(5):622-639. doi:10.1097/DCR.0000000000003018. https://fascrs.org/ascrs/media/files/2024-Hemorrhoids-CPG.pdf
[4] Poskus, T., Sabonyte-Balsaitiene, Z., Jakubauskiene, L. et al. Preventing hemorrhoids during pregnancy: a multicenter, randomized clinical trial. BMC Pregnancy Childbirth 22, 374 (2022). https://doi.org/10.1186/s12884-022-04688-x
[5] Huang J, Gui Y, Qin H, Xie Y, et al. Causal association between adiposity and hemorrhoids: a Mendelian randomization study. Front Med (Lausanne). 2023;10:1229925. doi:10.3389/fmed.2023.1229925.
SERV-HD2-22-08-2025
