Bệnh trĩ là một trong những bệnh lý hậu môn – trực tràng phổ biến, ảnh hưởng đến khoảng 25-35% dân số trưởng thành, đặc biệt là những người làm việc văn phòng, ít vận động, táo bón mạn tính hoặc phụ nữ sau sinh. Dù không gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng, bệnh trĩ ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống với những triệu chứng như: đau, chảy máu, ngứa rát hậu môn, sa búi trĩ và nguy cơ nhiễm trùng nếu không điều trị đúng cách.
|
1. Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ hình thành Trĩ 2.Thói quen đi vệ sinh ảnh hưởng đến việc điều trị và phòng ngừa Trĩ |
1. Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ hình thành Trĩ
1.1. Nguyên nhân
Bệnh trĩ hình thành do sự giãn quá mức các tĩnh mạch vùng hậu môn – trực tràng. Theo y học hiện đại, có hai loại trĩ chính:
Trĩ nội: búi trĩ nằm trên đường lược, bên trong ống hậu môn.
Trĩ ngoại: búi trĩ nằm dưới đường lược, có thể quan sát bên ngoài hậu môn.
1.2. Các yếu tố nguy cơ chính
Các yếu tố nguy cơ chính bao gồm:
- Táo bón kéo dài, rặn mạnh khi đi tiêu
- Ngồi hoặc đứng lâu, ít vận động
- Chế độ ăn thiếu chất xơ, ít uống nước
- Mang thai, sinh nở
- Tuổi tác, béo phì
- Thói quen sinh hoạt không hợp lý, đặc biệt là đi vệ sinh sai cách…
2. Thói quen đi vệ sinh ảnh hưởng đến việc điều trị và phòng ngừa trĩ
2.1. Tầm Quan Trọng Của Thói Quen Đi Vệ Sinh Trong Phòng Ngừa Và Điều Trị Bệnh Trĩ
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng điều chỉnh thói quen đi vệ sinh có thể làm giảm đáng kể nguy cơ tái phát trĩ sau điều trị. Một số nguyên tắc vàng bao gồm:
- Không nhịn đi tiêu, nên đi ngay khi có nhu cầu
- Tránh rặn mạnh – một trong những nguyên nhân gây tăng áp lực lên tĩnh mạch hậu môn
- Không sử dụng điện thoại hoặc đọc sách khi đi vệ sinh – vì làm tăng thời gian ngồi trên bồn cầu
- Tạo thói quen đi tiêu vào một giờ cố định trong ngày, tốt nhất là buổi sáng
- Đảm bảo phân mềm bằng cách uống đủ nước (2–2,5 lít/ngày) và ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên cám
2.2. Cách ngồi vệ sinh đúng tư thế
Một trong những yếu tố tưởng chừng đơn giản nhưng lại đóng vai trò quyết định trong việc phòng ngừa và kiểm soát bệnh trĩ chính là tư thế ngồi vệ sinh. Các nghiên cứu y khoa cho thấy, khi ngồi ở góc 90 độ (tư thế phổ biến trên bồn cầu hiện đại), trực tràng bị gấp khúc khiến việc đại tiện trở nên khó khăn hơn, buộc người bệnh phải rặn mạnh, từ đó làm tăng áp lực lên các tĩnh mạch vùng hậu môn – nguyên nhân hàng đầu gây ra và làm nặng thêm bệnh trĩ.
Ngược lại, tư thế ngồi xổm hoặc ngồi bệt có kê chân (tạo góc khoảng 35 độ) giúp làm thẳng ống trực tràng, tạo điều kiện cho phân đi ra dễ dàng hơn, giảm thiểu tối đa việc phải rặn. Đây chính là tư thế lý tưởng được khuyến nghị bởi các chuyên gia tiêu hóa và hậu môn – trực tràng.
3. Kết hợp duy trì lối sống lành mạnh và thuốc hỗ trợ
Một số thay đổi trong lối sống có tác dụng hỗ trợ điều trị và phòng ngừa tái phát rất hiệu quả:
- Tập thể dục đều đặn: đi bộ, yoga, bơi lội giúp tăng cường lưu thông máu vùng chậu
- Tránh ngồi lâu liên tục: cứ sau 30–60 phút làm việc, nên đứng dậy vận động nhẹ
- Hạn chế thực phẩm gây táo bón hoặc làm tăng áp lực ổ bụng như: đồ cay nóng, rượu bia, cà phê, thực phẩm nhiều đạm nhưng ít chất xơ
Nếu có những dấu hiệu của bệnh trĩ, hãy đến với nhân viên y tế tại các nhà thuốc hoặc khoa phòng chuyên khoa để được chẩn đoán/ thăm khám và tư vấn về bệnh lí trĩ và thuốc trĩ vi hạt 1000 mg từ Pháp (MPFF).
Thông tin trên trang web này chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa từ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm nào.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Sikirov, B. A. (2003). Comparison of straining during defecation in three positions: results and implications for human health. Digestive Diseases and Sciences, 48(7), 1201–1205.
- Sandler, R. S., & Peery, A. F. (2019). Rethinking What We Know About Hemorrhoids. JAMA, 321(23), 2347–2348.
- NICE Clinical Knowledge Summary (2022). Haemorrhoids. National Institute for Health and Care Excellence – UK.
SERV-HD1-04-06-2025
